Për të sendërtuar këtë zhvillim duhet të qartësojmë objektivat e çastit dhe të ardhmërisë. Për t'arritur aty duhet të bëjmë një vlerësim të njimendtë të historisë sonë që, për arsye të ndryshme, na mungon e po e kemi shumë të vështirë t'a plotësojmë. Kjo ndodh sepse vetë përftimi që ne trashëguam për të shkuarën tonë u vesh me një vello romantizmi, në të cilën spikatën më shumë çastet heroike, të cilët zotëruan mbi gjithë pjesën tjetër të jetës shoqërore e të bashkësisë shqipfolëse. Përfytyrimi ynë u ndal në monumentet që kujtesa jonë historike kishte ngritur për bëmat e heronjve, të cilët mbeteshin në vetëdijen tonë t'armatosur me shqyte e parzmore, duke bërë bejleg me "bajlozin" që vinte nga larg e që donte të pushtonte trojet tona dhe të na rrëmbente lirinë tonë. 
N'atë përfytyresë zinin pak vend dukuritë tragjike të rrudhjes së të parëve tanë, si pasojë e humbjes së luftërave, të pushtimeve të çdo lloji, të përpjekjeve shekullore për mbijetesë në kushte vështirësish, t'asaj që quhet jeta e vërtetë e një populli, e cila mbetet në hije, por që ka rëndësinë e saj në ecjen e gjatë të një kombi, sepse prej saj burojnë fuqia e qëndresës dhe prirja për të shkuar përpara.

Ky libër nuk merr përsipër të jetë një histori në kuptimin e vërtetë të fjalës, megjithëse përfshin ngjarje, data e personazhe historikë. Është një udhëtim i përfytyruar, një endje e tillë nëpër periudha të ndryshme të së shkuarës së hershme të dheut të Arbërit deri në ditët tona.

Rravgime Te Lira Ne Shtigjet E Historise Shqiptare

Sa më i gjatë dhe i egër një regjim totalitar, po aq i gjatë dhe i vështirë është tranzicioni që e pason.  Kjo sentence plotësisht e vërtetuar në Shqipërinë e tranzicionit, na zbulohet  dhe dëshmohet katërcipërisht në librin e vyer të Eugjen Merlikës “Demokratura shqiptare në vështrimin e një mërgimtari”, një libër tek i cili shihen si në një skaner, gjithë plagët e pashërueshme a zor të shërueshme të shoqërisë sonë, e cila ngjan se është lidhur me miliona fije të padukshme me të shkuarën e saj tragjike të para një çerek shekulli. 
Ndërsa lexon këtë libër, vëren se kjo e shkuar ngre krye në çdo krizë politike e shoqërore të këtyre viteve, në çdo ngërç a tragjedi, në çdo histori të pazgjidhur e të mbajtur peng, në të gjithë manipulimet e përsëritura të të gjithë zgjedhjeve të mbajtura në Shqipëri, në çështjet e korrupsionit apo akrobacitë e pafund  të pushtetit, në një maratonë të gjatë e të lodhshme ngjarjesh që riciklohen, si në një rreth vicioz, me pagabueshmërinë e frikshme të një skeme të mirëllogaritur.

Në librin e tij “Demokratura shqiptare në vështrimin e një mërgimtari” Eugjen Merlika ka përmbledhur një varg të gjatë shkrimesh dhe analizash nga vitit 2004 deri në vitin 2017, mbi çështje të politikës së sotme e të shkuar dhe plagët e saj në ekonomi, arsim, e të gjithë sferat e tjera të jetës.

Demokratura Shqiptare

Thinjat e Atdheut është një kontribut për shoqërinë dhe mendimin. Merlika jo vetëm fotografon të shkuarën por përmes intelektualit të angazhuar i flet kohës që po jetojmë. ““Thinjat e Atdheut”, sikurse libri i mëparshëm “Përsiatje …” përveçse libër për Merlikët, në radhë të parë është libër për Markagjonët, Mirakajt, Dinet, Përvizët, Kolajt, Kaloshët, Kupët e tjerë, është libër për ndërthurjet e fateve të familjeve të mëdha të kombit tashmë jo në vijën e parë të përfaqësimit të kombit, lartësimit të kombit, por në llogoren e ferrit të përbashkët të mbijetesës. Klasa e lartë e kombit dhe e vendit do të ishte klasë e përmbysur, do të ishte e deklasuar. Kam kërkuar gati disi nënvetëdijshëm të gjej përkufizim sa më të saktë për të deklasuarit, siç quheshin të përmbysurit nga përmbysësit e pushtetit”.

Lista e librave të autorit Eugjen Merlika

Rravgime Te Lira Ne Shtigjet E Historise Shqiptare

Demokratura Shqiptare

Thinjat E Atdheut

Rravgime Te Lira Ne Shtigjet E Historise Shqiptare

Demokratura Shqiptare

Thinjat E Atdheut