“Çështja jugore” u shkrua pak para se Gramsci të burgosej, por arriti të botohej vetëm më 1930. Në të përvijohen thuajse të gjitha temat dhe fushat e interesit që do të përbënin bërthamën e “Fletoreve të burgut”. Duke e parë kundërvënien midis Jugut dhe Veriut në kornizën e luftës së klasave, Gramsci analizon në mënyrë të shtresëzuar marrëdhëniet kulturore, politike, sociale, ekonomike të shoqërisë italiane, për të hedhur dritë mbi kontradiktat e mprehta mbi të cilat u ngrit fashizmi. Si disa nga shkrimet më të mira të Gramsci-t, kjo ese mbetet, si për nga temat, si për nga metoda, një udhërrëfyes i dorës së parë për një analizë të gjithanëshme të marrëdhënieve shoqërore bashkëkohore.